Martin wa Porres

Mtakatifu Martin wa Porres, Mtawa

Sikukuu: Novemba 3 (kumbukumbu ya hiari)
Alizaliwa: Desemba 9, 1579, Lima, Peru
Alifariki: Novemba 3, 1639, Lima, Peru
Shirika: Wadominiko (Shirika la Wahubiri), kama bruda mlei
Anajulikana kama: “Martin wa Upendo” na “Mtakatifu wa Ufagio”
Mlinzi wa: watu wa rangi mchanganyiko, kinyozi, wahudumu wa afya, haki za kijamii, na umoja kati ya watu wa rangi tofauti

Mtoto wa rangi mbili

Martin alizaliwa huko Lima, mji mkuu wa Peru, wakati Peru ilipokuwa koloni la Hispania. Baba yake, Don Juan de Porres, alikuwa Mhispania wa kitukufu. Mama yake, Ana Velázquez, alikuwa mwanamke mweusi mwenye asili ya Kiafrika, aliyekuwa mtumwa zamani na kupewa uhuru.

Wazazi wake hawakuoana. Wakati wa ubatizo wa Martin, cheti chake kiliandikwa “baba hajulikani.” Martin alirithi rangi nyeusi ya mama yake, na baba yake alimwonea aibu. Kwa miaka kadhaa hakumtambua. Martin alikuwa na dada mdogo, Juana.

Katika jamii ya wakati huo, watoto wa rangi mchanganyiko walidharauliwa sana. Walinyimwa haki nyingi na walichukuliwa kama watu wa daraja la chini. Martin alikua katika umaskini na kudharauliwa.

Baadaye baba yake aliwatambua watoto hao na kuwachukua kwa muda mfupi kwenda Ekwado. Lakini alipoteuliwa kuwa gavana wa Panama, aliwaacha Lima pamoja na mama yao.

Mwanafunzi wa kinyozi na tabibu

Akiwa na umri wa takriban miaka 12, Martin alipelekwa kujifunza kazi kwa kinyozi aliyekuwa pia tabibu wa upasuaji mdogo. Wakati huo kinyozi hawakunyoa nywele tu. Walitibu majeraha, waling’oa meno, walitoa damu kama tiba, na walitumia mitishamba kutengeneza dawa.

Martin alijifunza ujuzi huu vizuri sana, na baadaye aliutumia kuwahudumia wagonjwa maisha yake yote. Hata akiwa kijana, alitumia pesa zake nyingi kuwasaidia maskini, na alitumia usiku mwingi katika sala.

Mtumishi wa nyumba ya Wadominiko

Akiwa na miaka 15, Martin aliomba kujiunga na Wadominiko katika konventi ya Rozari Takatifu huko Lima. Lakini sheria za Peru wakati huo ziliwakataza watu wenye asili ya Kiafrika au Kihindi kuwa watawa kamili.

Kwa hiyo Martin alipokelewa kama donado, yaani mtumishi wa kujitolea anayevaa sehemu ya vazi la kitawa na kufanya kazi za nyumba. Hilo halikumsumbua. Alipenda kazi za chini kabisa: kufagia korido, kusafisha vyoo, kufua, na kuhudumia jikoni. Ndiyo sababu mara nyingi huchorwa akiwa ameshika ufagio.

Wenzake waliona utakatifu wake. Baada ya miaka tisa, mkuu wa konventi aliamua kuacha kanuni hiyo ya ubaguzi, na mwaka 1603, akiwa na miaka 24, Martin aliruhusiwa kuweka nadhiri za kitawa kama bruda mlei.

Unyenyekevu wake

Hata baada ya kuwa bruda, Martin aliendelea kudharauliwa na baadhi ya watawa wenzake. Wengine walimtukana kwa sababu ya rangi yake na kumwita majina mabaya. Martin aliyapokea kwa upole, bila hasira, na hata aliwaonyesha upendo wale waliomtukana.

Siku moja konventi ilikuwa na deni kubwa, na mkuu alikuwa anataka kuuza vitu vya thamani ili kulipa. Martin alikwenda kwake na kumwambia kwa maana hii: “Mimi ni mtu maskini mwenye rangi mchanganyiko. Niuzeni mimi. Mimi ni mali ya shirika.” Mkuu aliguswa sana na akakataa.

Mtumishi wa wagonjwa na maskini

Martin aliteuliwa kuwa mhudumu wa wagonjwa wa konventi, na kazi hii ilijaza maisha yake:

Aliwahudumia watawa wagonjwa usiku na mchana, akitumia ujuzi wake wa tiba na mitishamba.
Hakuwahudumia watawa peke yao. Aliwapokea wagonjwa wa mjini: maskini, watumwa, Wahindi, Waafrika na Wahispania, bila kujali rangi au cheo. Wakati mwingine aliwalaza katika kitanda chake mwenyewe.
Kila siku aliwagawia chakula maskini wengi waliokuja mlangoni mwa konventi.
Alisaidia kuanzisha kituo cha kuwalea yatima na watoto waliotelekezwa, ambapo walipata malezi na elimu.
Alikusanya michango kutoka kwa matajiri na kuwapa maskini, wakiwemo wajane na wasichana waliohitaji mahari.
Rafiki wa wanyama

Martin aliwapenda pia wanyama, kama Mtakatifu Fransisko wa Asizi. Aliwatibu mbwa na paka waliojeruhiwa, na hata alianzisha makazi ya wanyama nyumbani kwa dada yake.

Hadithi maarufu inasema kwamba panya walikuwa wakiharibu nguo na chakula cha konventi, na watawa walitaka kuwaua. Martin aliwaambia panya kwamba wahame bustanini, naye angewapelekea chakula kila siku huko. Inasemekana walitii. Picha nyingi zinamwonyesha mbwa, paka na panya wakila pamoja kutoka sahani moja kwa amani mbele yake. Ni ishara ya amani ambayo Mungu anaweza kuleta hata kati ya maadui.

Neema za ajabu

Martin alikuwa mtu wa sala ya kina, hasa mbele ya Ekaristi Takatifu na Msalaba. Mapokeo yanaeleza neema nyingi za ajabu alizopata:

kuponya wagonjwa kwa sala na kugusa,
kuonekana mahali pawili kwa wakati mmoja: watu walisema walimwona Mexico, Afrika, na hata Asia, ingawa hakuwahi kuondoka Peru,
kuinuka hewani wakati wa sala,
kujua mambo yaliyofichika.

Alikuwa rafiki wa watakatifu wengine wa Lima wa wakati huo: Mtakatifu Rosa wa Lima na Mtakatifu Yohane Masias.

Kifo chake

Martin alipatwa na homa kali mwaka 1639. Alijua kwamba saa yake imefika. Alifariki Novemba 3, 1639, akiwa na miaka 59, akiwa amezungukwa na watawa wenzake waliokuwa wakisali.

Mji mzima wa Lima ulimlilia. Watu wa kila daraja, kuanzia maskini hadi viongozi wakuu wa serikali, walikuja kumuaga.

1837: Papa Gregori XVI alimtangaza Mwenyeheri.
Mei 6, 1962: Papa Yohane XXIII alimtangaza Mtakatifu.
Fundisho kwetu

Mtakatifu Martin wa Porres anatufundisha:

Utu wa kila binadamu: Mungu hamtazami mtu kwa rangi yake. Yule aliyeitwa “baba hajulikani” alikuja kuwa mtakatifu wa Kanisa lote.
Kujibu ubaguzi kwa upendo, si kwa chuki.
Unyenyekevu: hakuna kazi ndogo, kama kufagia au kusafisha, inapofanywa kwa ajili ya Mungu.
Huruma kwa wote: maskini, wagonjwa, yatima, na hata wanyama.
Kuunganisha sala na huduma: nguvu zake za kuwahudumia wengine zilitoka katika sala.

Sala fupi:
Ee Mungu, uliyemwongoza Mtakatifu Martin wa Porres katika njia ya unyenyekevu hadi utukufu wa mbinguni, kwa maombezi yake, utujalie kufuata mfano wake wa upendo kwa maskini na wagonjwa, ili tuwe na amani na ndugu zetu wote bila ubaguzi, na hatimaye tufike kwako. Kwa Kristo Bwana wetu.
Amina.